Стары замак — каля ўвахода ў музей

Верхні замак, Стары замак, каралеўская рэзідэнцыя, гісторыка-археалагічны музей Сённяшні Стары замак — гэта вынік некалькіх стагоддзяў перабудоў, знішчэнняў і рэканструкцый. Але яго сэрца — замак Вітаўта — закладзена яшчэ ў канцы XIV стагоддзя.

🏰 Замак вялікага князя Вітаўта Пасля пажару 1398 года Вітаўт распачаў будаўніцтва новай мураванай рэзідэнцыі. Усе працы сканцэнтраваліся на вяршыні замкавай гары — на месцы былога ўмацаванага паселішча.

Да пачатку XV стагоддзя тут узнік замак:

• з чатырохграннымі вежамі,
• з магутнымі сценамі даўжынёй каля 300 м,
• з уваходам праз мост, які праходзіў праз роў.

⚔ У гэты перыяд замак адыгрываў найважнейшую абарончую ролю — затрымліваў крыжакоў на шляху ўглыб дзяржавы. Зямлі вакол належалі каталіцкаму касцёлу, што таксама ўзмацняла значэнне Гродна як аплота ВКЛ.

👑 Гродна — каралеўская рэзідэнцыя У XVI стагоддзі замак становіцца месцам пражывання караля Стэфана Баторыя. Ён часта прыязджаў у Гродна і зрабіў горад фактычнай сталіцай Рэчы Паспалітай.

📌 У 1580–1587 гг. праводзіцца маштабная рэканструкцыя:

• дадаецца каралеўская зала,
• будуюцца новыя гаспадарчыя памяшканні,
• архітэктурны стыль — позні рэнесанс, з элементамі маньерызму.

Архітэктарам выступіў італьянец Скота, які працаваў на замову Баторыя.

📜 Сеймы і гісторыя Рэчы Паспалітай У другой палове XVI — XVIII ст. у замку адбываліся:

• каралеўскія сеймы,
• падпісанне міжнародных дамоваў,
• пасяджэнні Сената.

🖋 Менавіта тут былі прыняты некаторыя з найбольш лёсавызначальных рашэнняў у гісторыі дзяржавы.

🔄 Заняпад і перабудовы Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай замак страчвае сваё значэнне. Пры расійскай уладзе тут уладкоўваецца:

• казарма,
• склад,
• пазней — архіў і музей.

Некаторыя будынкі руйнуюцца або прыстасоўваюцца пад патрэбы новай улады. Аднак замак працягвае існаваць.

🏗** Савецкі перыяд і музей** У міжваенны перыяд у замку ўжо дзейнічае Гродзенскі дзяржаўны музей, які пасля вайны стаў гісторыка-археалагічным. У савецкі час будынкі часткова аднаўляюць, аднак рэстаўрацыйныя работы не былі сістэмнымі.

🛠 Сучасная рэканструкцыя У 2017 годзе пачалася глабальная рэканструкцыя Старога замка, мэтай якой стала:

• аднавіць аблічча часоў Вітаўта і Баторыя,
• адкрыць схаваныя архітэктурныя пласты,
• пераўтварыць замак у сучасны музейны цэнтр.

Рэканструкцыя працягваецца і цяпер — з уважлівым вывучэннем усіх гістарычных перыядаў.

📷 Звярніце ўвагу: Перад уваходам у музей захаваліся элементы старажытных сцен, а таксама панарама на Нёман і Новы замак. Уваходзячы ў Стары замак, вы літаральна апынаецеся ў цэнтры падзей, што змянялі лёс усяго рэгіёна.