Pabach

Галоўны храм горада, былы іезуіцкі касцёл, збудаваны ў 1678–1705 гадах. Адзін з лепшых узораў барока і ракако ў Беларусі.

Касцёл Святога Францыска Ксаверыя — не проста святыня. Гэта сімвал Гродна, які дамінуе ў панараме Савецкай плошчы і абуджае захапленне сваёй архітэктурай, гісторыяй і духоўнай вагой.

🏛 Іезуіцкая рэзідэнцыя і школа Касцёл быў часткай комплексу іезуіцкага калегіума, створанага для адукацыі і выхавання моладзі паводле прынцыпаў ордэна езуітаў.

Архітэктура храма адпавядае канонам барочнай базілікі:

высокі купал на светлавым барабане,
дзве вежы па баках галоўнага фасада,
тры нефы, падзеленыя магутнымі аркамі і калонамі.

🎭 Фасад і сімвалы Фасад касцёла — сапраўдны тэатр скульптур:

у ніжнім ярусе — апосталы Пётр і Павел,
над уваходам — Святы Францыск Ксаверый,
а ў цэнтры — аркестравы балкон — рэдкасць, што падкрэслівае свецкі характар іезуіцкага мастацтва.

🌟 Унутранае аздабленне — раскоша і гармонія Інтэр’ер уражвае:

высокі купал, напоўнены святлом,
разьбяны амвон,
арган над заходнімі слупамі, да якога вядуць вітыя лесвіцы,
«шведская плітка» на падлозе,
мемарыяльныя таблічкі на сценах.

⛪ Галоўны алтар — скарб барока Асноўны алтар (вышыня 20 метраў) створаны ў 1736–1737 гадах разьбяром Іаганам Шмітам і яго вучнямі. Ён уключае:

тры ярусы,
калонны і пілястры карынфскага ордэна,
пакрывала «Глорыя» з алегарычнымі постацямі чатырох кантынентаў.

🕯 Іншыя цікавыя элементы

13 алтароў — 12 драўляных, 1 ляпны,
арган з Кёнігсберга (набыты ў 1744 годзе),
канфесіяналы з інтарсіяй,
помнік Антонію Тызенгаўзу,
капліцы Святога Міхала з фігурамі дзеячаў ВКЛ, Студэнцкая — з алтаром Маці Божай Студэнцкай (1760-я гг.).

🕰 Гадзіннік, вароты і лесвіца

У 1725 годзе на адной з вежаў усталявалі маятнікавы гадзіннік, які працаваў ад каменнага цяжару 60 кг.
У 1744 годзе каваль Ян Бірша вырабіў каваныя вароты.
Лесвіца перад уваходам упрыгожана фігурай Хрыста з крыжам (пачатак XX ст.).

🛑 Закрыццё і адраджэнне

У савецкі час (1960–80-я) касцёл быў закрыты, набажэнствы не праводзіліся.
У 1980-я існаваў праект зносу будынка.

Але:

У 1987 годзе дазволілі мессы 5 разоў на год,
З 1988 года пачалося адраджэнне, дзякуючы ксяндзу Тадэвушу Кандрусевічу.

📅 У 1991 годзе, з утварэннем Гродзенскай дыяцэзіі, касцёл стаў катэдральным.

📷 Звярніце ўвагу: Катэдральны касцёл Святога Францыска Ксаверыя — гэта не толькі архітэктурны шэдэўр, але і месца цішыні, святла і памяці. Тут зліліся вера, гісторыя і мастацтва — у самым цэнтры Гродна.